قزاقستان در شهر اکیتائوز مجموعه بزرگی از مراکز داده با نام «دیتاسنتر ولی» (Data Center Valley) می‌سازد. این پروژه بر هوش مصنوعی و پردازش داده تمرکز دارد و حدود ۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری می‌طلبد. هدف آن تبدیل قزاقستان به یکی از مراکز بین‌المللی ظرفیت پردازشی است.
مراحل و ظرفیت دیتاسنتر ولی قزاقستان
قزاقستان پروژه را در چند مرحله اجرا می‌کند و ظرفیت برق آن در نهایت به یک گیگاوات می‌رسد. سرمایه‌گذاران ظرفیت ۲۱۵ مگاواتی مرحله نخست را از پیش رزرو کرده‌اند.
نخستین مرکز داده با ظرفیت ۵۰ مگاوات در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز می‌کند.
دیتاسنتر ولی به قطب فناوری بزرگی تبدیل می‌شود. این قطب مراکز داده مدرن را میزبانی می‌کند، از توسعه هوش مصنوعی پشتیبانی می‌کند و شرکت‌های فناوری بین‌المللی را جذب می‌کند.
بازدید مقام‌ها از دیتاسنتر ولی قزاقستان
ژاسلان مادی‌یف، معاون نخست‌وزیر و وزیر هوش مصنوعی و توسعه دیجیتال قزاقستان، از محل اجرای پروژه بازدید کرد. بغدات موسین، رئیس شرکت کازاختلکام، او را همراهی می‌کرد. آن‌ها روند ساخت، مراحل اصلی اجرا و برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های پردازشی کشور را بررسی کردند.
بازدیدکنندگان چند موضوع را هم بررسی کردند: تأمین برق، توسعه زیرساخت‌ها، آمادگی محل اجرای طرح و پیشرفت کار مطابق برنامه زمان‌بندی.
چرا دیتاسنتر ولی قزاقستان پروژه‌ای راهبردی است؟
مادی‌یف بر اهمیت راهبردی این پروژه تأکید کرد. او گفت هوش مصنوعی اکنون یکی از محرک‌های اصلی رشد اقتصادی و رقابت‌پذیری فناورانه است. توسعه آن اما زیرساخت‌های قدرتمند، ظرفیت پردازشی کافی، برق پایدار و مراکز داده مدرن می‌خواهد.
وی اظهار داشت: «دیتاسنتر ولی پروژه‌ای راهبردی است که کمک می‌کند قزاقستان در نقشه جهانی هوش مصنوعی جایگاهی پیدا کند.
هدف ما این است که شرکت‌های فناوری بین‌المللی را جذب کنیم. آن‌ها نباید فقط از زیرساخت‌های قزاقستان استفاده کنند؛ باید پروژه‌های خود را در این کشور راه‌اندازی کنند، سرمایه‌گذاری کنند و دانش و تخصص‌های جدید توسعه دهند.»
شرکای فناوری و دیدگاه کازاختلکام درباره دیتاسنتر ولی قزاقستان
شرکت‌های فناوری بین‌المللی از جمله انویدیا (NVIDIA) و فایربرد AI (Firebird AI) در توسعه این مجموعه مشارکت دارند. زیرساخت آن به سامانه‌های پردازش با کارایی بالا و پردازنده‌های گرافیکی پیشرفته (GPU) مجهز می‌شود. این تجهیزات آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی را ممکن می‌کنند. برآوردها مجموع سرمایه‌گذاری پروژه را حدود ۵ میلیارد دلار نشان می‌دهند.
بغدات موسین، رئیس کازاختلکام، گفت دیتاسنتر ولی فرصت‌های تازه‌ای برای حضور قزاقستان در اقتصاد دیجیتال جهانی ایجاد می‌کند. او اظهار داشت: «قزاقستان سال‌ها عمدتاً به‌عنوان کشوری غنی از منابع طبیعی شناخته می‌شد. امروز فرصت داریم انرژی ارزان را به محصولی صادراتی تبدیل کنیم: قدرت پردازشی. ما زیرساختی می‌سازیم که امکان فعالیت برخی از بزرگ‌ترین سامانه‌های هوش مصنوعی جهان را از داخل قزاقستان فراهم می‌کند.»
موسین افزود این پروژه دیگر فقط یک ایده نیست. سرمایه‌گذاران مرحله نخست را کاملاً رزرو کرده‌اند، شرکای بین‌المللی مشارکت دارند و تعهدات مشخصی برای سرمایه‌گذاری وجود دارد. او گفت این پروژه می‌خواهد در نهایت قزاقستان را به جمع مراکز پیشرو جهان در زیرساخت هوش مصنوعی برساند.
برق ارزان و زیرساخت کم‌مصرف؛ مزیت دیتاسنتر ولی قزاقستان
یکی از مزیت‌های اصلی دیتاسنتر ولی، دسترسی به برق با تعرفه‌ای است که از ۲.۵ سنت آمریکا برای هر کیلووات‌ساعت آغاز می‌شود. این مزیت مجموعه را به گزینه‌ای جذاب برای فعالیت‌های پردازشی پرمصرف تبدیل می‌کند.
طراحان پروژه سامانه‌های پیشرفته خنک‌کننده و فناوری‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی را در نظر گرفته‌اند. آن‌ها همچنین تدابیری برای رعایت استانداردهای زیست‌محیطی پیش‌بینی کرده‌اند.
مراحل بعدی دیتاسنتر ولی قزاقستان
مقام‌های دولتی و نمایندگان پروژه در بازدید خود مراحل بعدی ساخت را بررسی کردند. آن‌ها برنامه توسعه زیرساخت‌های پشتیبان و اقدامات لازم برای جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی را هم بررسی کردند.
وزارت هوش مصنوعی و توسعه دیجیتال قزاقستان اعلام کرد: «راه‌اندازی دیتاسنتر ولی ظرفیت پردازشی مورد نیاز شرکت‌های بین‌المللی هوش مصنوعی را در اختیار قزاقستان قرار می‌دهد. این پروژه همزمان به ایجاد صنایع فناورانه جدید و مشاغل تخصصی کمک می‌کند و حضور قزاقستان را در بازار جهانی خدمات دیجیتال تقویت می‌کند.»
قاسم‌ژومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، پیش‌تر در نشست کورولتا در قزل‌اوردا گفته بود دیجیتالی‌سازی و هوش مصنوعی واقعیتی کاملاً جدید ایجاد کرده‌اند.
او افزوده بود قزاقستان این فناوری‌ها را فعالانه در حوزه‌های مختلف زندگی ادغام می‌کند.
