اقتصاد قزاقستان بهعنوان بزرگترین اقتصاد آسیای مرکزی شناخته میشود. نشریه اقتصادی چینی All China Review در گزارشی اعلام کرد عواملی مانند اندازه اقتصاد، جذب سرمایهگذاری خارجی، نظام بانکی قدرتمند و توسعه کریدورهای حملونقل، این کشور را به موتور رشد اقتصادی منطقه تبدیل کرده است.
این گزارش همزمان با دیدار قاسم جومارت توکایف و شی جینپینگ در شانگهای منتشر شد و پنج اقتصاد آسیای مرکزی را از نظر تولید ناخالص داخلی، ساختار اقتصادی، ظرفیت مالی و همکاری با چین مقایسه کرد.
تولید ناخالص داخلی؛ برتری اقتصاد قزاقستان
بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی اسمی قزاقستان در سال ۲۰۲۵ به ۳۰۶ میلیارد دلار رسید. این رقم بیش از ۵۳ درصد کل تولید ناخالص داخلی کشورهای آسیای مرکزی را تشکیل میدهد.
پس از قزاقستان، ازبکستان با ۱۴۷.۱ میلیارد دلار، ترکمنستان با ۷۷.۴ میلیارد دلار، قرقیزستان با ۲۱.۶ میلیارد دلار و تاجیکستان با ۱۷.۵ میلیارد دلار قرار دارند.
سرانه تولید ناخالص داخلی نیز برتری قزاقستان را نشان میدهد. این شاخص در قزاقستان حدود ۱۵ هزار دلار است؛ رقمی که از سایر کشورهای منطقه بالاتر محسوب میشود.
به نوشته All China Review، تنوع اقتصادی یکی از مهمترین عوامل موفقیت این کشور است. تجارت، صنایع تولیدی، معدن، خدمات مالی، اقتصاد دیجیتال و لجستیک سهم مهمی در رشد اقتصاد قزاقستان دارند و وابستگی این کشور به صادرات مواد خام را کاهش دادهاند.
جذب سرمایهگذاری خارجی
یکی از مهمترین مزیتهای اقتصاد قزاقستان، توانایی جذب سرمایهگذاری خارجی است.
بر اساس آمار UNCTAD، حجم سرمایهگذاری مستقیم خارجی جذبشده در آسیای مرکزی تا سال ۲۰۲۴ به ۲۲۰.۵ میلیارد دلار رسیده است که ۱۵۱.۳ میلیارد دلار آن به قزاقستان اختصاص دارد.
کارشناسان، موقعیت جغرافیایی، اندازه بازار، قوانین سرمایهگذاری و ثبات اقتصادی را مهمترین دلایل این موفقیت میدانند.
بزرگترین نظام بانکی آسیای مرکزی
قزاقستان همچنین بزرگترین نظام بانکی منطقه را در اختیار دارد.
تا ژانویه ۲۰۲۶، دارایی بانکهای این کشور به ۱۴۰ میلیارد دلار و حجم سپردههای بانکی به ۹۶.۴ میلیارد دلار رسید.
به اعتقاد نویسندگان گزارش، این منابع مالی امکان تأمین سرمایه برای بخش خصوصی و اجرای پروژههای بلندمدت را افزایش داده است.
همکاری اقتصادی با چین
چین همچنان بزرگترین شریک تجاری قزاقستان به شمار میرود.
حجم تجارت دو کشور در سال ۲۰۲۵ به ۴۸ میلیارد دلار رسید و دو طرف قصد دارند این رقم را تا سال ۲۰۳۰ به ۱۰۰ میلیارد دلار افزایش دهند.
همچنین حجم سرمایهگذاری مستقیم چین در قزاقستان به حدود ۱۱.۴ میلیارد دلار رسیده که بالاترین رقم در میان کشورهای آسیای مرکزی است.
نقش حملونقل در رشد اقتصاد قزاقستان
حملونقل بینالمللی یکی دیگر از عوامل تقویت اقتصاد قزاقستان محسوب میشود.
بیش از ۸۵ درصد حملونقل زمینی کالا میان چین و اروپا از خاک قزاقستان انجام میشود. همچنین حجم حملونقل ریلی میان دو کشور در سال ۲۰۲۵ به ۳۵.۶ میلیون تن رسید.
قزاقستان طی هفت سال گذشته بیش از ۳۵ میلیارد دلار برای توسعه زیرساختهای حملونقل سرمایهگذاری کرده است. توسعه بندر آکتائو، بندر خشک شیآن و خط دوم راهآهن دوستیک–مویینتی از مهمترین پروژههای این کشور هستند.
توسعه همکاریهای صنعتی
همکاریهای صنعتی قزاقستان و چین نیز با سرعت ادامه دارد.
دو کشور تاکنون ۶۲ پروژه مشترک به ارزش ۸.۷ میلیارد دلار را به بهرهبرداری رساندهاند. همچنین ۵۵ پروژه دیگر با ارزش ۱۳.۵ میلیارد دلار در حال اجرا است.
علاوه بر این، دو طرف ۲۲۲ پروژه را با ارزشی بیش از ۶۰.۵ میلیارد دلار در دست بررسی دارند. این پروژهها حوزههایی مانند صنایع فلزی، فرآوری محصولات کشاورزی و تولید پهپاد را شامل میشوند.
در پایان، اقتصاددان قزاق روسلان سلطانوف تأکید کرد موفقیت اقتصاد قزاقستان تنها به منابع طبیعی وابسته نیست؛ بلکه ترکیب سرمایهگذاری خارجی، نظام بانکی، زیرساختهای حملونقل و همکاری اقتصادی با چین، این کشور را به اقتصاد برتر آسیای مرکزی تبدیل کرده است.
