قاسم‌ژومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، جایگاه این کشور را به‌عنوان قطب حمل‌ونقل و لجستیک اوراسیا پیوسته تقویت می‌کند.
او در مراسم گرامیداشت روز جمهوری گفت: «ما فرودگاه‌ها، ایستگاه‌های راه‌آهن، پل‌ها، بنادر دریایی و زیرساخت‌های مرزی را می‌سازیم و نوسازی می‌کنیم. این اقدامات اهمیت زیادی دارند و ادامه خواهند یافت.»
مسیر CASA؛ محور تازه توان لجستیکی قزاقستان
توسعه ارتباطات حمل‌ونقلی با آسیای جنوبی یکی از محورهای این برنامه است. قزاقستان مسیر ریلی جدیدی را از طریق ازبکستان و افغانستان به بنادر پاکستان در اقیانوس هند بررسی می‌کند. این مسیر می‌تواند کریدورهای حمل‌ونقلی موجود کشور را تکمیل کند و دسترسی آن را به بازارهای بین‌المللی گسترش دهد.
تفاهم‌نامه ۳۰ سپتامبر؛ گام اجرایی برای توان لجستیکی کشور قزاقستان
وزارتخانه‌های حمل‌ونقل قزاقستان و ازبکستان و وزارت انرژی و زیرساخت امارات متحده عربی در ۳۰ سپتامبر تفاهم‌نامه همکاری درباره مسیر CASA امضا کردند. این مسیر قزاقستان، ازبکستان، افغانستان و پاکستان را دربر می‌گیرد.
طرف‌ها قصد دارند مطالعات فنی و اقتصادی انجام دهند و امکان‌پذیری توسعه زیرساخت‌های ریلی مورد نیاز را ارزیابی کنند. آن‌ها تشکیل کارگروهی را هم برای بررسی مسائل فنی، اقتصادی و مالی پروژه بررسی می‌کنند.
بر اساس طرح پیشنهادی، قزاقستان و ازبکستان از زیرساخت‌های ریلی و ظرفیت‌های ترانزیتی خود بهره می‌گیرند. امارات هم تجربه خود را در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، لجستیک و اجرای پروژه‌های بزرگ سرمایه‌گذاری در اختیار طرح می‌گذارد.
چالش‌های پروژه CASA
هزینه و زمان‌بندی اجرای CASA هنوز مشخص نیست، چون پروژه در مرحله بررسی قرار دارد. چشم‌انداز آن چند عامل را در بر می‌گیرد:
- توجیه اقتصادی
- حجم کافی بار
- تأمین مالی
- شرایط ترانزیت
تأمین امنیت در بخش افغانستان و هماهنگی شرایط حمل‌ونقل میان همه کشورهای مسیر هم از عوامل مهم اجرای پروژه‌اند.
مسیر جنوبی و کریدور میانی؛ دو بال توان لجستیکی قزاقستان
مسیر جنوبی در کنار کریدور میانی ارتباطات حمل‌ونقلی قزاقستان را با چند بازار بزرگ گسترش می‌دهد. این مسیر عبوری از ازبکستان، افغانستان و پاکستان به بازارهای آسیای جنوبی و بنادر اقیانوس هند راه می‌دهد. کریدور میانی در مقابل، قزاقستان را از طریق دریای خزر و قفقاز جنوبی به اروپا وصل می‌کند.
صادرکنندگان قزاقستانی با این دو مسیر می‌توانند بر اساس مقصد محموله‌ها و الزامات تجاری خود، گزینه مناسب‌تر را انتخاب کنند.
علاقه آلمان به توان لجستیکی قزاقستان و مسیرهای آسیای مرکزی
آلمان هم به توسعه ارتباطات حمل‌ونقلی آسیای مرکزی علاقه نشان داده است. سریک ژومانگارین، معاون نخست‌وزیر و وزیر اقتصاد ملی قزاقستان، این موضوع را در ۲۳ اکتبر در آستانه با هایکه پایتش، سفیر آلمان، بررسی کرد.
ژومانگارین بر اهمیت توسعه مسیر جنوبی و متنوع‌سازی کریدورهای حمل‌ونقل تأکید کرد. پایتش گفت چنین مسیرهایی فقط برای کشورهای آسیای مرکزی مهم نیستند؛ برای آلمان هم اهمیت دارند. آن‌ها در این دیدار گفتند این منطقه می‌تواند به حلقه‌ای مهم میان بازارهای اروپا و آسیا تبدیل شود.
گفت‌وگوها به ارتباطات ریلی محدود نماند و ارتباطات دیجیتال و خطوط لوله گاز و نفت را هم دربر گرفت. این زیرساخت‌ها فرصت‌های تجارت و همکاری اقتصادی را گسترش می‌دهند.
همکاری قزاقستان و آلمان پس از سفر توکایف به آلمان در ۲۹ سپتامبر تا اول اکتبر ۲۰۲۶ شتاب بیشتری گرفت. دو طرف توافق کردند همکاری‌ها را در صنعت، انرژی، مواد معدنی حیاتی و حمل‌ونقل گسترش دهند. حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ به ۴.۵ میلیارد دلار رسید؛ ۱۳.۴ درصد بیش از سال قبل. مجموع سرمایه‌گذاری آلمان در قزاقستان هم از سال ۲۰۰۵ تاکنون به ۸ میلیارد دلار رسیده است.
جمع‌بندی و گام‌های بعدی توانایی لجستیکی قزاقستان
پروژه CASA بخشی از تلاش‌های قزاقستان برای توسعه ارتباطات بین‌المللی حمل‌ونقل است. این مسیر جنوبی در کنار کریدور میانی، که بازارهای اروپا را هدف می‌گیرد، دسترسی قزاقستان را به بازارهای آسیای جنوبی و بنادر اقیانوس هند گسترش می‌دهد.
پیشرفت بررسی‌ها سه اقدام مهم را پیش می‌کشد: ارزیابی توجیه اقتصادی، تعیین سازوکارهای تأمین مالی و هماهنگی شرایط ترانزیت. اگر طرف‌ها این مسائل را حل کنند، CASA گزینه‌های لجستیکی بیشتری در اختیار صادرکنندگان قزاقستان می‌گذارد و جایگاه این کشور را در نظام حمل‌ونقل اوراسیا تقویت می‌کند.
