فیلیپ، پادشاه بلژیک، و ملکه ماتیلد از ۱۱ تا ۱۴ اکتبر برای نخستین سفر دولتی خود به قزاقستان می‌روند. هیئتی بلندپایه از مقام‌های دولتی، فعالان اقتصادی و نمایندگان دانشگاهی بلژیک آن‌ها را همراهی می‌کند.
مواد معدنی حیاتی، مسیرهای حمل‌ونقل، خدمات درمانی و هوش مصنوعی در دستور کار گفت‌وگوهای دو کشور قرار دارند. هر دو کشور به دنبال گسترش روابط اقتصادی خود هستند.
برنامه سفر پادشاه بلژیک به قزاقستان
این زوج سلطنتی ابتدا به آستانه می‌روند و با قاسم‌ژومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، دیدار می‌کنند. سپس به آلماتی سفر می‌کنند.
هیئت همراه آن‌ها ۱۱۰ عضو دارد. مقام‌های ارشد دولت بلژیک، ۲۵ مدیر و فعال اقتصادی و نمایندگان دانشگاهی در این هیئت حضور دارند.
دولت بلژیک در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرد وزارتخانه‌های امور خارجه دو کشور نقشه راه همکاری‌های دوجانبه برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹ را امضا می‌کنند. چهارمین نشست شورای تجاری قزاقستان و بلژیک هم در برنامه این سفر قرار دارد.
دولت بلژیک در این اطلاعیه نوشت: «این سفر فرصتی فراهم می‌کند تا نمونه‌های موفق همکاری معرفی شوند و شکل‌های جدید همکاری در حوزه‌های لجستیک و کشاورزی بررسی شود؛ دو حوزه‌ای که بلژیک و قزاقستان از پیش در آن‌ها همکاری نزدیکی دارند.»
چرا سفر فیلیپ به قزاقستان اهمیت راهبردی دارد؟
این نخستین سفر دولتی پادشاه بلژیک به آسیای مرکزی است. اروپا در همین زمان به دنبال تنوع‌بخشی به منابع تأمین مواد خام حیاتی و تقویت پیوندهای حمل‌ونقلی خود با این منطقه است.
قزاقستان هم از توسعه روابط با بلژیک سود می‌برد. این روابط می‌تواند دسترسی بیشتر به فناوری، سرمایه‌گذاری و تخصص لجستیکی اروپا را فراهم کند. آستانه می‌کوشد شرکای اقتصادی خود را گسترش دهد و وابستگی به مسیرهای سنتی صادراتی را کاهش دهد.
این سفر بخشی از تلاش گسترده‌تر قزاقستان برای تقویت روابط با اروپاست. بازآرایی مسیرهای تجاری، تغییر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری و رقابت بر سر منابع راهبردی، اهمیت این تلاش را بیشتر کرده است.
توکایف در نوامبر ۲۰۲۱ سفری رسمی به بروکسل داشت؛ نخستین سفر رسمی او به اروپا پس از همه‌گیری کرونا و نخستین سفرش به بلژیک در مقام رئیس‌جمهور. او در ژوئن سال جاری به بروکسل و در سپتامبر به برلین و مونیخ هم رفت. این سفرها نشان می‌دهند آستانه می‌خواهد روابط سیاسی نزدیک‌تر را به همکاری عملی در سرمایه‌گذاری، تجارت و صنعت تبدیل کند.
دولت بلژیک در اطلاعیه خود نوشت: «بلژیک در مواجهه با چالش‌های ژئوپلیتیکی کنونی قصد دارد شرکای خود را متنوع‌تر کند و حضورش را در منطقه‌ای تقویت کند که فرصت‌های راهبردی قابل‌توجهی دارد. این کشور خواهان تعمیق همکاری با قزاقستان است تا دو کشور در کنار یکدیگر آینده‌ای پایدارتر، تاب‌آورتر و شکوفاتر بسازند.»
پیشینه سفر پادشاه بلژیک (فیلیپ) به قزاقستان پیش از سلطنت
فیلیپ پیش از رسیدن به سلطنت، در سال‌های ۲۰۰۲، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ سه بار به قزاقستان سفر کرد. او در سفرهای ۲۰۰۲ و ۲۰۰۹ به‌عنوان ولیعهد از پایگاه فضایی بایکونور بازدید کرد. او برای تماشای پرتاب مأموریت‌های فرانک د وینه، فضانورد بلژیکی، به ایستگاه فضایی بین‌المللی به آنجا رفت.
فیلیپ در سال ۲۰۱۰ در رأس یک هیئت اقتصادی به قزاقستان آمد. سفر پیش‌رو نخستین سفر او به این کشور در مقام پادشاه بلژیک است.
آمار تجارت در آستانه سفر پادشاه بلژیک به قزاقستان
تجارت بلژیک با قزاقستان طی سال‌های گذشته رشد کرده است، هرچند آمارهای اخیر روندی یکدست در همه بخش‌ها نشان نمی‌دهند. حجم تجارت دوجانبه بر اساس داده‌های دولت قزاقستان در سال ۲۰۲۵ به ۵۸۲.۴ میلیون دلار رسید؛ نزدیک به ۲۸ درصد بیش از سال قبل. قزاقستان در این سال ۳۱۱.۵ میلیون دلار کالا به بلژیک صادر کرد و ۲۷۰.۹ میلیون دلار کالا از این کشور وارد کرد.
قزاقستان یکی از بازارهای مهم صادراتی بلژیک در آسیای مرکزی است. آژانس تجارت خارجی بلژیک اعلام کرد صادرات کالاهای بلژیکی به قزاقستان در سال ۲۰۲۵ تقریباً پنج برابر صادرات این کشور به ازبکستان یا قرقیزستان بود.
بلژیک در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ رتبه هفتم صادرات کالا به قزاقستان را داشت. این کشور ۵.۷ درصد از صادرات ۱۰.۶ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا به قزاقستان را به خود اختصاص داد؛ رقمی معادل حدود ۱۱.۹ میلیارد دلار برای کل صادرات اتحادیه اروپا.
بلژیک همچنین چهاردهمین واردکننده بزرگ کالاهای قزاقستان در میان اعضای اتحادیه اروپا بود. سهم این کشور ۰.۵ درصد از کل واردات حدود ۳۰.۹ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا از قزاقستان بود؛ رقمی معادل حدود ۳۴.۶ میلیارد دلار.
ترکیب کالاهای تجارت در آستانه سفر پادشاه بلژیک به قزاقستان
ترکیب کالاهای مبادله‌شده میان دو کشور تا حد زیادی متفاوت است. داروها در صدر صادرات بلژیک به قزاقستان قرار دارند. محصولات شیمیایی و دارویی، عمدتاً داروها، فرآورده‌های ایمنی‌شناختی و واکسن‌ها، در سال ۲۰۲۵ معادل ۴۸.۴ درصد از صادرات کالایی بلژیک به قزاقستان را تشکیل دادند. ارزش آن‌ها به ۲۹۲.۵ میلیون یورو، معادل ۳۲۷.۸ میلیون دلار، رسید. ماشین‌آلات و تجهیزات و همچنین تجهیزات حمل‌ونقل از دیگر گروه‌های عمده صادراتی بلژیک بودند.
صادرات قزاقستان به بلژیک در مقابل بر چند گروه محدود از کالاها تمرکز دارد:
- محصولات گیاهی، به‌ویژه بذر کتان: ۷۴.۶ میلیون یورو (۸۳.۶ میلیون دلار)، معادل ۴۶.۲ درصد از واردات کالایی بلژیک از قزاقستان
- محصولات معدنی، عمدتاً سنگ معدن و کنسانتره مولیبدن: ۶۱.۱ میلیون یورو (۶۴.۵ میلیون دلار)، معادل ۳۷.۹ درصد
- فلزات پایه، از جمله فروآلیاژها و مس تصفیه‌شده: ۸.۸ درصد
سرمایه‌گذاری بلژیک؛ زمینه‌ساز سفر پادشاه بلژیک به قزاقستان
بلژیک یکی از منابع قابل‌توجه سرمایه‌گذاری خارجی در قزاقستان بوده است. مجموع ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از این کشور طی سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ از ۱۴ میلیارد دلار فراتر رفت. سهم سال ۲۰۲۵ از این رقم ۱.۰۴۵ میلیارد دلار بود.
بلژیک برای تسهیل همکاری‌های تجاری در سال ۲۰۰۷ دفتر تجارت آژانس والونی برای صادرات و سرمایه‌گذاری خارجی (AWEX) را در آلماتی تأسیس کرد. کشورهای بنلوکس، شامل بلژیک، هلند و لوکزامبورگ، هم در سال ۲۰۲۱ اتاق بازرگانی مشترک خود را راه‌اندازی کردند.
