قزاقستان در بهروزرسانی مه ۲۰۲۶ شاخص جهانی ریسک و تابآوری سرمایه گذاری (Global Investment Risk and Resilience Index) با ۱۷ پله صعود به رتبه ۵۳ جهان رسید.
این رتبه یکی از بهترین عملکردهای سالهای اخیر قزاقستان در ارزیابی توانایی مقابله با شوکهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی محسوب میشود.
نسخه مه ۲۰۲۶ این شاخص، کشورها را با ترکیب شاخصهای بلندمدت تابآوری و دادههای روز بازار ارزیابی کرده است.
هرچه رتبه یک کشور بالاتر باشد، ریسک سرمایه گذاری در آن کمتر و توان مقابله با بحرانها بیشتر ارزیابی میشود.
گزارش تأکید میکند تغییر رتبه کشورها به معنای مقایسه با سایر کشورهاست و الزاماً نشاندهنده کاهش یا افزایش مطلق ریسک نیست.
شاخص جهانی ریسک سرمایه گذاری چگونه محاسبه میشود؟
این گزارش را مؤسسه Henley & Partners با همکاری شرکت AlphaGeo منتشر کرده است.
پژوهشگران این شاخص را بر اساس دادههای Country Risk Premium (CRP) تا اول آوریل ۲۰۲۶ تهیه کردهاند.
در میان کشورهای همسایه قزاقستان نیز:
- ازبکستان رتبه ۸۱
- قرقیزستان رتبه ۹۶
- تاجیکستان رتبه ۹۷
را به دست آوردند.
در سطح جهانی نیز سوئیس، دانمارک و نروژ سه کشور نخست این رتبهبندی هستند.
قزاقستان پیش از این نیز با جذب بیشترین سرمایهگذاری مستقیم خارجی در آسیای مرکزی، جایگاه خود را به عنوان مقصد اصلی سرمایهگذاران منطقه تثبیت کرده بود.
تغییر نگاه سرمایهگذاران پس از بحرانهای جهانی
پاراگ خانا، بنیانگذار و مدیرعامل AlphaGeo، در مقدمه این گزارش تأکید کرد که مجموعهای از بحرانهای سالهای اخیر، از همهگیری کرونا و جنگها گرفته تا بحران انرژی و تغییرات نظام تجارت جهانی، نگاه سرمایهگذاران را به ارزیابی ریسک کشورها تغییر داده است.
به گفته او، سرمایهگذاران اکنون بیش از گذشته به دنبال کشورهایی هستند که توان بیشتری برای مدیریت بحرانها داشته باشند.
وی سه نتیجه مهم این گزارش را مطرح کرد.
نخست اینکه تابآوری اقتصادی کشورها همیشه با برداشت بازارهای مالی یکسان نیست و همین تفاوت میتواند فرصتهای سرمایهگذاری ایجاد کند.
دوم اینکه بازارهای نوظهور دیگر مانند گذشته پرریسک تلقی نمیشوند و اقتصادهای توسعهیافته نیز همیشه امن نیستند.
سوم اینکه سرمایهگذاران باید داراییها، محل اقامت و سرمایهگذاریهای خود را میان چند کشور با تابآوری بالا توزیع کنند و تنها به یک کشور وابسته نباشند.
جایگاه قزاقستان در جذب سرمایه گذاری خارجی
بر اساس تازهترین گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD)، قزاقستان همچنان بزرگترین مقصد سرمایه گذاری خارجی در آسیای مرکزی است.
این کشور حدود ۶۶ درصد از کل سرمایه گذاری مستقیم خارجی انباشته منطقه را در اختیار دارد.
حجم سرمایه گذاری مستقیم خارجی انباشته قزاقستان تا پایان سال ۲۰۲۵ نیز به ۱۵۶.۴ میلیارد دلار رسیده است.
قزاقستان برای جذب سرمایه گذاران چه برنامهای دارد؟
کارشناسان معتقدند سرمایهگذاران امروز تنها به هزینه تولید توجه نمیکنند.
زیرساختهای دیجیتال، فناوریهای پیشرفته، امنیت سرمایه و کیفیت شبکههای حمل و نقل اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
قزاقستان نیز در سالهای اخیر با سرمایهگذاری گسترده در توسعه کریدورهای حمل و نقل، زیرساختهای انرژی، ارتباطات دیجیتال و صنایع پیشرفته، تلاش کرده است جایگاه خود را در اقتصاد جهانی تقویت کند.
دولت این کشور همچنین سیاستهای حمایتی متعددی را برای جذب سرمایهگذاران خارجی اجرا کرده است.
