قزاقستان قصد دارد درآمد صادرات روغن‌های گیاهی و سایر محصولات چربی و روغنی را به ۱.۵ میلیارد دلار افزایش دهد. خبرگزاری قازاینفورم گزارش داد درآمد صادراتی این بخش طی پنج فصل برداشت اخیر پنج برابر شده است.
برنامه دولت برای افزایش درآمد صادرات روغن گیاهی قزاقستان
وزارت کشاورزی قزاقستان اعلام کرد این کشور تا سال ۲۰۲۸، صادرات محصولات چربی و روغنی را ۶۰ درصد افزایش می‌دهد. این برنامه چند محور اصلی دارد:
- توسعه ظرفیت‌های فرآوری
- تقویت پایه تأمین مواد اولیه
- گسترش زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک
- ورود به بازارهای خارجی
درآمد صادراتی این صنعت طی پنج فصل برداشت گذشته از ۲۴۷ میلیون دلار به یک میلیارد و ۲۳۲ میلیون دلار رسید. این بخش در سال ۲۰۲۵، ۲۷ درصد از کل صادرات محصولات کشاورزی قزاقستان را به خود اختصاص داد.
ظرفیت فرآوری؛ ستون اصلی درآمد صادرات روغن گیاهی قزاقستان
ظرفیت فرآوری و تصفیه در کارخانه‌های روغن‌کشی قزاقستان اکنون از ۵.۲ میلیون تن در سال فراتر می‌رود.
برنامه سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ ظرفیت فرآوری را ۲.۱ برابر افزایش می‌دهد و آن را به بیش از یک میلیون تن در سال می‌رساند. این اقدام تولید روغن گیاهی تصفیه‌شده و بسته‌بندی‌شده را افزایش می‌دهد و صادرات محصولات نهایی را گسترش می‌دهد.
جایگاه جهانی قزاقستان در بازار درآمد صادرات روغن گیاهی
قزاقستان سال گذشته در صادرات روغن آفتابگردان رتبه ششم جهان را کسب کرد. این کشور دومین تأمین‌کننده بزرگ روغن گیاهی چین بود. قزاقستان در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ هم در میان پنج تأمین‌کننده بزرگ روغن کلزا به چین قرار داشت.
قزاقستان از سه تأمین‌کننده بزرگ کنجاله آفتابگردان به اتحادیه اروپا و چین هم به شمار می‌رود.
این کشور در آینده می‌خواهد در میان سه صادرکننده بزرگ روغن گیاهی جهان قرار گیرد. هدف بعدی قزاقستان رساندن درآمد صادرات محصولات چربی و روغنی به ۲ میلیارد دلار است.
سهم بازار ازبکستان و تاجیکستان در درآمد صادرات روغن گیاهی قزاقستان
روغن‌های گیاهی قزاقستان در همسایگان رشد چشمگیری داشته‌اند. سهم آن‌ها در بازار ازبکستان از ۱۳ درصد در سال ۲۰۱۷ به بیش از ۹۰ درصد در سال ۲۰۲۵ رسید.
در تاجیکستان هم این سهم در همین دوره از ۱۵ درصد به بیش از ۹۰ درصد افزایش یافت.
افزایش تولید روغن گیاهی؛ پشتوانه درآمد صادرات روغن گیاهی قزاقستان
قزاقستان طی ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶، ۶۷۳ هزار و ۲۰۰ تن روغن گیاهی تصفیه‌شده و تصفیه‌نشده تولید کرد. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۹.۱ درصد افزایش نشان می‌دهد. تولید این محصولات طی یک دهه گذشته چهار برابر شده است.
روند رشد سالانه هم شتاب گرفته است. تولید روغن گیاهی از ۳۸۹ هزار و ۹۰۰ تن در سال ۲۰۲۳ به ۴۲۷ هزار و ۴۰۰ تن در سال ۲۰۲۴ رسید. این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۵۲۱ هزار و ۳۰۰ تن رسید.
تولید روغن خام آفتابگردان در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۲۹.۴ درصدی به ۴۷۳ هزار و ۱۰۰ تن رسید. تولید روغن تصفیه‌شده آفتابگردان هم با افزایش ۱۳.۵ درصدی، ۱۰۴ هزار و ۸۰۰ تن ثبت شد.
روغن آفتابگردان در مجموع ۸۵.۸ درصد از کل تولید روغن گیاهی قزاقستان را تشکیل داد.
