قاسمژومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان، ارلان کارین را بهعنوان معاون رئیسجمهور این کشور منصوب کرد. کارین پیش از این سمت، معاون رئیس اداره ریاستجمهوری قزاقستان بود.
فرمان انتصاب ارلان کارین با امضای رئیسجمهور در وبسایت رسمی ریاستجمهوری قزاقستان منتشر شد. بر اساس فرمان مورخ ۳۱ اوت، ارلان تینیمبایولی کارین سمت معاون رئیسجمهور قزاقستان را بر عهده گرفت و از مسئولیت پیشین خود کنار رفت.
این انتصاب پس از بررسی نامزدهای معاون رئیسجمهور و نخستوزیر در کورولتا انجام شد. توکایف کارین را برای این سمت معرفی کرد و نمایندگان نیز با نامزدی او موافقت کردند.
توکایف درباره انتخاب ارلان کارین چه گفت؟
رئیسجمهور قزاقستان در توضیح این انتخاب، نقش معاون رئیسجمهور را مهم دانست. به گفته توکایف، این مقام باید همکاری نزدیکی با نمایندگان کورولتا داشته باشد و وظایفی را که قانون اساسی تعیین کرده است، اجرا کند.
توکایف همچنین به سابقه فعالیت ارلان کارین اشاره کرد. او کارین را یکی از چهرههای شناختهشده دولتی دانست که سالها در بخش دولتی فعالیت کرده و در روند توسعه کشور نقش داشته است.
انتصاب ارلان کارین در شرایطی انجام میشود که قزاقستان اجرای ساختار سیاسی جدید خود را آغاز کرده است. ایجاد سمت معاون رئیسجمهور نیز بخشی از همین تغییرات ساختاری محسوب میشود.
بازگشت سمت معاون رئیسجمهور به ساختار سیاسی قزاقستان
قانون اساسی جدید قزاقستان که در همهپرسی ۱۵ مارس ۲۰۲۶ به تصویب رسید، سمت معاون رئیسجمهور را دوباره ایجاد کرد.
توکایف پیشتر در پنجمین نشست شورای ملی قزاقستان در ژانویه اعلام کرده بود که رئیسجمهور شخصاً معاون خود را انتخاب میکند. او همچنین تعیین حدود اختیارات این مقام را در اختیار رئیسجمهور قرار داده بود.
همزمان، توکایف از حذف سمت «مشاور دولتی» خبر داد؛ سمتی که ارلان کارین در آن زمان عهدهدار آن بود.
بر اساس قانون اساسی جدید، رئیسجمهور نامزد معاونت ریاستجمهوری را معرفی میکند و کورولتا باید با این انتخاب موافقت کند. نمایندگان پارلمان برای تأیید نامزد به اکثریت آرای کل اعضای خود نیاز دارند.
شرایط قانونی برای تصدی معاونت ریاستجمهوری
قانون اساسی قزاقستان شرایط مشخصی برای نامزد این سمت تعیین کرده است.
فرد پیشنهادی باید تابعیت قزاقستان را از بدو تولد داشته باشد و حداقل ۴۰ ساله باشد. تسلط به زبان دولتی و برخورداری از تحصیلات عالی نیز از دیگر شرایط این سمت است.
نامزد معاون رئیسجمهور همچنین باید طی ۱۵ سال گذشته در قزاقستان اقامت داشته باشد.
این شرایط نشان میدهد که قانونگذار برای جایگاه جدید، الزامات مشخصی در زمینه تابعیت، سن، تحصیلات و سابقه اقامت در نظر گرفته است.
اختیارات ارلان کارین با عنوان معاون رئیسجمهور قزاقستان
معاون رئیسجمهور وظایف خود را بر اساس دستور رئیسجمهور انجام میدهد. این مقام میتواند در تعامل با کورولتا، دولت و سایر نهادهای دولتی، نماینده رئیسجمهور باشد.
رئیسجمهور همچنین میتواند بخشی از اختیارات خود را به معاون رئیسجمهور واگذار کند. به این ترتیب، دامنه فعالیت این مقام تا حد زیادی به مسئولیتهایی بستگی دارد که رئیسجمهور به او محول میکند.
معاون رئیسجمهور در دوران فعالیت خود محدودیتهایی نیز دارد. او نمیتواند نماینده یک نهاد انتخابی باشد یا سمت حقوقبگیر دیگری داشته باشد.
فعالیت تجاری و عضویت در احزاب سیاسی نیز برای معاون رئیسجمهور ممنوع است.
چه زمانی دوره معاون رئیسجمهور پایان مییابد؟
قانون اساسی و قوانین قزاقستان شرایط مختلفی را برای پایان دوره فعالیت معاون رئیسجمهور مشخص کردهاند.
استعفا یا برکناری از سوی رئیسجمهور از جمله این موارد است. از دست دادن تابعیت قزاقستان یا دریافت اقامت دائم یک کشور خارجی نیز میتواند به پایان مسئولیت این مقام منجر شود.
صدور حکم محکومیت قطعی، سلب یا محدود شدن اهلیت قانونی، مفقود شدن و فوت نیز از دیگر شرایط پایان دوره معاون رئیسجمهور هستند.
در صورت پایان مسئولیت معاون رئیسجمهور، رئیسجمهور باید حداکثر ظرف ۲۰ روز نامزد جدیدی را برای تأیید به کورولتا معرفی کند.
اگر این دوره با پایان زودهنگام فعالیت کورولتا یا فاصله میان نشستهای پارلمان همزمان شود، مهلت ۲۰ روزه از زمان آغاز فعالیت کورولتا یا شروع نشست بعدی محاسبه خواهد شد.
قانون جدید جایگاه معاون رئیسجمهور را مشخص میکند
توکایف در ۵ ژوئن قانون «درباره رئیسجمهور جمهوری قزاقستان» را امضا کرد. این قانون جایگاه حقوقی معاون رئیسجمهور و برخی از الزامات مربوط به این سمت را مشخص میکند.
ایجاد دوباره این جایگاه را باید در چارچوب تغییرات سیاسی اخیر قزاقستان بررسی کرد. قانون اساسی جدید، ساختارهای تازهای را در نظام حکمرانی این کشور تعریف کرده و کورولتا نیز یکی از بخشهای مهم این ساختار جدید است.
آغاز به کار دوره جدید کورولتا
نخستین نشست نخستین دوره کورولتا در ۲۸ اوت در آستانه آغاز شد. این نشست در ادامه اصلاحات ساختاری و سیاسی قزاقستان برگزار شد.
پس از آغاز فعالیت کورولتا، دولت قزاقستان نیز استعفای خود را اعلام کرد. در همین فضای سیاسی، انتصاب ارلان کارین به معاونت رئیسجمهور انجام شد.
انتخاب کارین را میتوان یکی از نخستین انتصابهای مهم در ساختار سیاسی جدید قزاقستان دانست. این سمت میتواند در تعامل میان ریاستجمهوری، کورولتا و سایر نهادهای دولتی نقش مهمی ایفا کند.
در مجموع، انتصاب ارلان کارین به معاونت رئیسجمهور قزاقستان همزمان با اجرای ساختار سیاسی جدید کشور انجام شده است. اختیارات این مقام را قانون مشخص میکند، اما رئیسجمهور نقش مهمی در تعیین وظایف و حوزه فعالیت او خواهد داشت.
