قزاقستان در سالهای اخیر صادرات کتان به بلژیک را افزایش داده و این کشور اکنون یکی از بازارهای مهم کتان قزاقستان به شمار میرود. رشد مبادلات دو کشور، فرصت تازهای برای توسعه همکاری صنعتی ایجاد کرده است.
قزاقستان و بلژیک اکنون بررسی میکنند که چگونه بخشی از فرآوری کتان را در داخل قزاقستان انجام دهند. راهاندازی یک واحد تولیدی مشترک و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر نیز در همین چارچوب قرار دارد.
رومن واسیلیِنکو، سفیر قزاقستان در بلژیک، در جریان سفر به شرکت خانوادگی Vandeputte Group در شهر موسکرون با هانری-فرانسوا واندپوت، مالک و مدیر خرید این شرکت، دیدار کرد.
رشد صادرات کتان قزاقستان به بازار بلژیک
صادرات کتان قزاقستان به بلژیک در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شد و به ۱۶۴.۴ میلیون دلار رسید. کتان در همان سال بزرگترین قلم صادراتی قزاقستان به بلژیک بود.
روند صادرات در ماههای بعد نیز ادامه پیدا کرد. قزاقستان از سپتامبر ۲۰۲۵ تا مه ۲۰۲۶ حدود ۳۰۹ هزار و ۵۰۰ تن کتان به بلژیک صادر کرد. این مقدار معادل ۲۸ درصد از کل صادرات کتان قزاقستان در این دوره بود.
رشد صادرات در حالی اتفاق افتاد که تولید داخلی کتان قزاقستان نیز افزایش یافت. در سال ۲۰۲۵، سطح زیرکشت این محصول به ۱.۳۵ میلیون هکتار رسید و تولید کتان با ثبت رکورد ۱.۳۵ میلیون تن همراه شد.
صادرات کتان قزاقستان در همان سال به ۸۳۳ هزار و ۳۰۰ تن رسید. این ظرفیت تولید، زمینه مناسبی برای توسعه همکاری بلندمدت میان تولیدکنندگان قزاقستان و فرآوریکنندگان اروپایی فراهم کرده است.
بلژیک در سالهای اخیر به یکی از مهمترین بازارهای کتان قزاقستان تبدیل میشود و رشد بذر کتان قزاقستان نیز این روند را نشان میدهد.
حرکت از صادرات مواد خام به تولید محصولات با ارزش افزوده
در دیدار سفیر قزاقستان با مدیران Vandeputte Group، طرفین درباره افزایش عرضه کتان قزاقستان به بلژیک و دیگر کشورهای اتحادیه اروپا گفتوگو کردند.
گسترش همکاریهای صنعتی نیز یکی دیگر از محورهای مذاکرات بود. دو طرف بهطور ویژه امکان انتقال بخشی از فرآیند فرآوری کتان به داخل قزاقستان را بررسی کردند.
هدف از این رویکرد، تنها افزایش صادرات مواد خام نیست. قزاقستان میخواهد بخشی از محصولات فرآوریشده و کالاهای دارای ارزش افزوده را نیز در داخل کشور تولید کند.
Vandeputte Group نزدیک به ۲۰ سال است با قزاقستان همکاری دارد. این شرکت کتان قزاقستان را برای فرآوری در تأسیسات خود در بلژیک خریداری میکند و قزاقستان اکنون بزرگترین تأمینکننده مواد اولیه آن محسوب میشود.
واسیلِنکو نیز بر علاقه قزاقستان به جذب سرمایهگذاری و توسعه همکاری صنعتی با شرکتهای بلژیکی تأکید کرد.
او این همکاری را بهویژه در آستانه نخستین سفر رسمی فیلیپ، پادشاه بلژیک، به قزاقستان در اکتبر ۲۰۲۶ مهم دانست. به گفته او، این سفر میتواند نقطه عطف تازهای در روابط اقتصادی دو کشور باشد.
انتقال فناوری بلژیک به قزاقستان
یکی دیگر از محورهای مذاکرات به انتقال فناوری و دانش فنی اختصاص داشت. دو طرف امکان انتقال دانش بلژیک در زمینه تولید روغن بذر کتان، اولئوشیمی و تولید خوراک دام را بررسی کردند.
واسیلِنکو گفت همکاری احتمالی میتواند بخشهای مختلف زنجیره تولید را پوشش دهد. ایجاد زنجیره تأمین بلندمدت، انتخاب بذر، افزایش بهرهوری و ارتقای کیفیت محصول از جمله این حوزهها هستند.
توسعه مسیرهای کارآمد صادراتی به بلژیک نیز اهمیت دارد. در بلندمدت، دو طرف میتوانند تولید محصولات با ارزش افزوده بالا را در قزاقستان توسعه دهند و زمینه راهاندازی یک شرکت یا واحد مشترک فرآوری کتان را فراهم کنند.
Vandeputte Group به دنبال تأمین پایدار کتان است
هانری-فرانسوا واندپوت، دیدار با هیئت قزاقستانی را سازنده توصیف کرد. او در جریان بازدید این هیئت، سه بخش اصلی فعالیت شرکت را معرفی کرد: کارخانه استخراج روغن، کارخانه تولید صابون و واحد اولئوشیمی.
کارخانه استخراج روغن این مجموعه سالانه بیش از ۱۰۰ هزار تن بذر کتان را فرآوری میکند.
واندپوت همچنین درباره اهمیت لجستیک با هیئت قزاقستانی گفتوگو کرد. یکی از موضوعات اصلی، بررسی راهکارهایی برای انتقال کارآمدتر کتان از قزاقستان به بلژیک بود.
تقاضای Vandeputte Group برای کتان قزاقستانی از ۱۰۰ هزار تن در سال فراتر رفته است. مواد اولیه قزاقستانی نیز بیش از ۹۰ درصد کل واردات بذر کتان این شرکت را تشکیل میدهد.
واندپوت با توجه به شرایط ژئوپلیتیکی کنونی، تأمین یک شبکه لجستیکی مطمئن و پایدار را یکی از مهمترین الزامات ادامه همکاری با قزاقستان دانست.
لجستیک؛ حلقه مهم همکاری قزاقستان و بلژیک
افزایش صادرات کتان باعث شده موضوع حملونقل و لجستیک اهمیت بیشتری پیدا کند. انتقال حجم بالای مواد اولیه از قزاقستان به اروپا به مسیرهایی نیاز دارد که ثبات، ظرفیت مناسب و قابلیت اطمینان داشته باشند.
در چنین شرایطی، بهبود زنجیره تأمین میتواند در کنار سرمایهگذاری صنعتی، یکی از پایههای توسعه همکاری دو کشور باشد.
چشمانداز همکاری صنعتی در صنعت فراوری کتان
مذاکرات اخیر نشان میدهد همکاری قزاقستان و بلژیک در حوزه کتان در حال ورود به مرحلهای فراتر از تجارت مواد خام است.
رشد تولید داخلی، افزایش صادرات به بلژیک و تقاضای بالای شرکتهای اروپایی میتواند زمینه مناسبی برای جذب سرمایهگذاری و انتقال فناوری فراهم کند.
راهاندازی یک واحد مشترک فرآوری کتان در قزاقستان نیز میتواند بخشی از این مسیر باشد. چنین پروژهای امکان تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر را در داخل کشور افزایش میدهد و میتواند ارتباط قزاقستان با بازارهای اروپایی را تقویت کند.
در مجموع، همکاری دو کشور در این حوزه میتواند یک زنجیره ارزش گستردهتر ایجاد کند؛ زنجیرهای که از تولید و انتخاب بذر آغاز میشود، با فرآوری و تولید محصولات صنعتی ادامه پیدا میکند و در نهایت به صادرات کالاهای دارای ارزش افزوده به بازار اروپا میرسد.
