شاخص توسعه انسانی قزاقستان بر اساس تازهترین گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP)، این کشور را در جایگاه نخست آسیای مرکزی و کشورهای مستقل مشترکالمنافع (CIS) قرار داده است. قزاقستان در میان ۱۹۳ کشور جهان رتبه شصتم را کسب کرده و همچنان در گروه کشورهای دارای «توسعه انسانی بسیار بالا» قرار دارد.
این رتبهبندی بر اساس گزارش توسعه انسانی ۲۰۲۵ سازمان ملل و با استفاده از دادههای سال ۲۰۲۳ تهیه شده است. بر اساس این گزارش، شاخص توسعه انسانی قزاقستان به ۰.۸۳۷ رسیده است.
شاخص توسعه چگونه محاسبه میشود؟
شاخص توسعه انسانی (HDI) سه مؤلفه اصلی را ارزیابی میکند:
- امید به زندگی در بدو تولد
- میانگین سالهای تحصیل و سالهای مورد انتظار تحصیل
- درآمد ناخالص ملی سرانه (GNI) بر اساس برابری قدرت خرید (PPP)
این شاخص عددی بین صفر تا یک است. کشورهایی که امتیاز ۰.۸۰۰ یا بیشتر کسب کنند، در گروه کشورهای دارای توسعه انسانی بسیار بالا قرار میگیرند.
شاخص توسعه انسانی قزاقستان در سال ۲۰۲۳
بر اساس گزارش سازمان ملل، وضعیت قزاقستان در سال ۲۰۲۳ به شرح زیر است:
- امید به زندگی: ۷۴.۴ سال
- سالهای مورد انتظار تحصیل: ۱۴ سال
- میانگین سالهای تحصیل: ۱۲.۵ سال
- درآمد ناخالص ملی سرانه بر اساس برابری قدرت خرید: ۳۰ هزار و ۹۸۹ دلار
این شاخصها نشان میدهند که شاخص توسعه انسانی قزاقستان همچنان در سطح کشورهای با توسعه انسانی بسیار بالا قرار دارد.
جایگاه کشورهای آسیای مرکزی و CIS
پس از قزاقستان، کشورهای زیر بالاترین رتبه را در میان اعضای کشورهای مستقل مشترکالمنافع (CIS) به دست آوردهاند:
- روسیه: رتبه ۶۴ با شاخص ۰.۸۳۲
- بلاروس: رتبه ۶۵ با شاخص ۰.۸۲۴
- ارمنستان: رتبه ۶۹ با شاخص ۰.۸۱۱
این سه کشور نیز در گروه «توسعه انسانی بسیار بالا» قرار دارند.
همچنین:
- جمهوری آذربایجان: رتبه ۸۱ با شاخص ۰.۷۸۹
- مولداوی: رتبه ۸۶ با شاخص ۰.۷۸۵
- اوکراین: رتبه ۸۷ با شاخص ۰.۷۷۹
در میان کشورهای آسیای مرکزی نیز پس از قزاقستان، وضعیت به این صورت است:
- ترکمنستان: ۰.۷۶۴
- ازبکستان: ۰.۷۴۰
- قرقیزستان: ۰.۷۲۰
- تاجیکستان: ۰.۶۹۱
در این میان، تنها تاجیکستان در گروه کشورهای دارای «توسعه انسانی متوسط» قرار گرفته است.
شاخص توسعه انسانی قزاقستان بالاتر از میانگین جهانی
بر اساس گزارش UNDP، میانگین جهانی شاخص توسعه انسانی در سال ۲۰۲۳ برابر با ۰.۷۵۶ و میانگین منطقه اروپا و آسیای مرکزی ۰.۸۱۸ بوده است.
بنابراین، شاخص توسعه انسانی قزاقستان:
- ۰.۰۸۱ واحد بالاتر از میانگین جهانی است.
- ۰.۰۱۹ واحد بالاتر از میانگین منطقه اروپا و آسیای مرکزی قرار دارد.
روند رشد شاخص توسعه انسانی
شاخص توسعه انسانی قزاقستان از ۰.۶۸۹ در سال ۱۹۹۰ به ۰.۸۳۷ در سال ۲۰۲۳ رسیده است. این روند نشاندهنده رشد ۲۱.۵ درصدی این شاخص در بیش از سه دهه گذشته است.
پس از افت شاخص در دوران همهگیری کرونا، روند رشد دوباره ادامه پیدا کرد:
- ۲۰۲۱: ۰.۸۱۶
- ۲۰۲۲: ۰.۸۳۱
- ۲۰۲۳: ۰.۸۳۷
با این حال، برنامه توسعه سازمان ملل متحد تأکید کرده است که شاخص توسعه انسانی همه نابرابریها و تفاوتهای داخلی هر کشور را بهطور کامل منعکس نمیکند.
این خبر در بخش اخبار اقتصادی و اجتماعی قزاقستان منتشر شده و تازهترین آمار مربوط به شاخص توسعه انسانی قزاقستان و جایگاه این کشور در میان کشورهای آسیای مرکزی و جهان را بررسی میکند.
ما را در تلگرام دنبال کنید و از تازهترین اخبار ایران قزاقستان باخبر شوید.
