
قزاقستان در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۹۳ درصد از ارزش پروژههای سرمایهگذاری «گرینفیلد» اعلامشده در اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) را به خود اختصاص داد. ارزش این پروژهها حدود ۲۴ میلیارد دلار است. کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد/UNCTAD) این آمار را اعلام کرد.
آنکتاد یافتهها را در گزارش سرمایهگذاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال ۲۰۲۶ ارائه کرد. این گزارش ۲۵ اکتبر در مجمع جهانی سرمایهگذاری در دوحه منتشر شد.
قزاقستان؛ مقصد اصلی پروژههای گرینفیلد و سرمایهگذاریهای جدید اتحادیه اقتصادی اوراسیا
قزاقستان از نظر ارزش پروژههای گرینفیلد اعلامشده، مقصد اصلی سرمایهگذاری در این اتحادیه بود. سرمایهگذاری گرینفیلد به پروژههایی گفته میشود که تأسیسات یا فعالیتهای تجاری جدید ایجاد میکنند.
ارزش این پروژهها در قزاقستان در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۳۴ درصد افزایش یافت. مجموع ارزش آنها در کل اتحادیه اقتصادی اوراسیا به ۲۵.۹ میلیارد دلار رسید؛ ۱۲ درصد بیش از سال قبل.
این آمار حجم بالای پروژههای صنعتی پیشنهادی در قزاقستان را نشان میدهد. فرصتهای بالقوه در تولید، زیرساخت، مهندسی، لجستیک و خدمات مرتبط هم در آن دیده میشود. ارزش پروژههای اعلامشده اما به معنای سرمایهگذاری تکمیلشده یا عملیاتی نیست. این رقم فقط برنامهها و تعهدات سرمایهگذاری را نشان میدهد.
چشمانداز سرمایهگذاری جهانی و نقش چین و فلزات
جریان جهانی سرمایهگذاری مستقیم خارجی در سال ۲۰۲۵ با ۶ درصد افزایش به ۱.۶ تریلیون دلار رسید. گزارش آنکتاد این رقم را ثبت کرده است.
چین بزرگترین منبع ارزش پروژههای گرینفیلد اعلامشده در اتحادیه اقتصادی اوراسیا بود. سهم چین حدود ۱۶ میلیارد دلار از این پروژهها بود.
فلزات هم به یکی از مهمترین حوزههای مورد توجه سرمایهگذاران اتحادیه تبدیل شد. ارزش پروژههای اعلامشده در این بخش در سال ۲۰۲۵ به نزدیک ۱۲.۵ میلیارد دلار رسید. این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۳ میلیارد دلار بود.
این روند برای قزاقستان فرصتهایی میسازد: گسترش فرآوری داخلی مواد خام، توسعه تولیدات با ارزش افزوده بالاتر و تقویت پیوند با زنجیرههای تأمین بینالمللی. سرمایهگذاری در صنایع پاییندستی هم به انتقال فناوری، آموزش تخصصی و ایجاد اشتغال برای نیروی کار ماهر کمک میکند.
پنجره واحد و زیرساخت حملونقل؛ ابزارهای تسهیل سرمایهگذاری
گزارش آنکتاد اقدامات تسهیلکننده سرمایهگذاری را یکی از عوامل جذب پروژههای جدید معرفی میکند. سازوکارهای «پنجره واحد» و پلتفرم ملی دیجیتال سرمایهگذاری قزاقستان از جمله این ابزارهایند. آنها دسترسی سرمایهگذاران به اطلاعات را بهبود میدهند و فرآیندهای اداری را ساده میکنند.
آنکتاد اعلام کرد ۶۹ درصد از اقدامات سیاستگذاری مرتبط با سرمایهگذاری برای سرمایهگذاران مطلوب بودهاند. این اقدامات را قزاقستان، ارمنستان و قرقیزستان طی سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ بهطور مشترک ثبت کردهاند.
زیرساختهای حملونقل هم بخش مهمی از مزیت سرمایهگذاری قزاقستاناند. خطوط ریلی، بنادر خشک و گذرگاههای مرزی کارآمد جابهجایی کالا را میان مراکز تولید، تأمینکنندگان و بازارهای بینالمللی تسهیل میکنند. این زیرساختها نقش قزاقستان را در شبکههای تجاری اوراسیا تقویت میکنند.
رشد تأمین مالی پروژهها و همکاری صنعتی و سرمایهگذاریهای جدید اتحادیه اقتصادی اوراسیا
تأمین مالی بینالمللی پروژهها در اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال ۲۰۲۵ با ۸۱ درصد افزایش به ۸.۶ میلیارد دلار رسید. ۱۱ معامله تأمین مالی این رقم را ساختند.
همکاری صنعتی میان کشورهای عضو هم گسترش یافت. ارزش تحویل کالا در چارچوب همکاریهای صنعتی از ۱۳.۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶ به ۳۱.۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسید؛ بیش از دو برابر. تولید بخش صنعت در سراسر اتحادیه هم در همین دوره ۳۵.۶ درصد رشد کرد.