'/%3E%3C/svg%3E){kind=small}
قزاقستان در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی، با ورود وام‌دهندگان بین‌المللی جدید به بازار این کشور، بیش از ۲۰۰ میلیون دلار تأمین مالی غیردولتی جدید جذب کرد. در همین حال، شرکای مالی پیشین نیز از پروژه‌های بزرگ زیرساختی و تجاری حمایت کردند. این اطلاعات در گزارش بانک توسعه اوراسیا (EDB) با عنوان «بازیگران جدید و پروژه‌های بزرگ: سرمایه‌گذاری نهادهای مالی بین‌المللی در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶» منتشر شده در ۵ نوامبر، ارائه شده است.
نهادهای مالی بین‌المللی (IFIs) در فاصله ماه‌های ژوئیه تا سپتامبر، در مجموع ۱.۰۷ میلیارد دلار تأمین مالی غیردولتی در منطقه اوراسیا اختصاص دادند. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۶ درصد و در مقایسه با ۴.۰۴ میلیارد دلار ثبت‌شده در سه‌ماهه قبل، ۷۴ درصد کاهش داشت. با وجود افت فصلی، مجموع تأمین مالی در ۹ ماه نخست سال با رشد ۵۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ۶.۷۹ میلیارد دلار رسید.
کاهش تأمین مالی در سه‌ماهه سوم عمدتاً ناشی از کاهش تعداد معاملات بزرگ و افت حجم تأمین مالی در ازبکستان، ارمنستان و گرجستان بود. در مقابل، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و مغولستان افزایش تأمین مالی را تجربه کردند؛ هرچند این رشدها تنها بخشی از کاهش ثبت‌شده در سایر کشورهای منطقه را جبران کرد.
جذب شرکای مالی جدید در قزاقستان
حجم تأمین مالی نهادهای مالی بین‌المللی در قزاقستان ۲۰۷ میلیون دلار افزایش یافت که نشان‌دهنده رشد ۷۶ درصدی نسبت به سال گذشته است. به این ترتیب، قزاقستان هم در سه‌ماهه سوم و هم در مجموع ۹ ماه نخست سال، بزرگ‌ترین دریافت‌کننده تأمین مالی غیردولتی بود.
این کشور طی این مدت طیف گسترده‌تری از نهادهای مالی را برای حمایت از کسب‌وکارهای خصوصی جذب کرد. از جمله مهم‌ترین تأمین‌کنندگان مالی قزاقستان می‌توان به آژانس چندجانبه تضمین سرمایه‌گذاری (MIGA)، بانک توسعه اوراسیا (EDB)، شرکت پروپارکو (Proparco)، صندوق اوپک و صندوق سرمایه‌گذاری ترک (TIF) اشاره کرد.
صندوق اوپک نخستین عملیات تأمین مالی غیردولتی خود در قزاقستان را تصویب کرد. این صندوق با اختصاص وامی به ارزش ۳۰ میلیون دلار به یکی از مؤسسات مالی قزاقستان، از اعطای تسهیلات به شرکت‌های کوچک و متوسط (SMEs) و کسب‌وکارهای حوزه کشاورزی حمایت می‌کند.
صندوق سرمایه‌گذاری ترک نیز فعالیت‌های تأمین مالی خود در قزاقستان را آغاز کرد و وامی به ارزش حداکثر ۱۰ میلیون دلار برای بانک KMF و ۲۰ میلیون دلار برای نوسازی فرودگاه آلماتی به تصویب رساند.
تضمین‌های مالی نیز به‌تدریج به یکی از ابزارهای مهم‌تر تأمین مالی تبدیل می‌شوند. آژانس چندجانبه تضمین سرمایه‌گذاری (MIGA) برای تأمین مالی ارائه‌شده از سوی بانک توسعه‌ای آلمان (KfW) به بانک توسعه قزاقستان، به‌منظور اجرای پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر، ۱۹۰ میلیون دلار پوشش تضمینی اختصاص داد.
در مجموع منطقه اوراسیا، سهم تضمین‌ها از کل تأمین مالی نهادهای مالی بین‌المللی از ۴.۱ درصد در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۵ به ۲۱.۹ درصد در مدت مشابه سال ۲۰۲۶ افزایش یافت.
پروژه‌های لجستیکی و انرژی، محرک سرمایه‌گذاری نهادهای مالی بین‌المللی
زیرساخت‌ها همچنان یکی از حوزه‌های مهم سرمایه‌گذاری در قزاقستان بودند. بانک توسعه اوراسیا از ساخت مجموعه لجستیکی «گریفیـن لوگوپارک آلماتی» (Griffin Logopark Almaty) با زیربنای تقریبی ۱۲۰ هزار مترمربع حمایت کرد.
این بانک همچنین تأمین مالی احداث یک واحد جدید تولید برق در نیروگاه تولید هم‌زمان برق و حرارت اوست-کامنـوگورسک را بر عهده گرفت. راه‌اندازی این واحد، ظرفیت تولید حرارت نیروگاه را ۱۳۰ گیگاکالری در ساعت و ظرفیت تولید برق آن را ۱۰۰ مگاوات افزایش خواهد داد.
علاوه بر این، بانک توسعه اوراسیا و شرکت مرکوری پراپرتیز (Mercury Properties) تفاهم‌نامه‌ای برای همکاری در ساخت مرکز لجستیکی مرکوری (Mercury Logistics) در قزاقستان امضا کردند.
سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مدرن انبارداری نیز در سراسر منطقه رو به گسترش است. شرکت مالی بین‌المللی (IFC) تا سقف ۵۰ میلیون دلار برای برنامه سرمایه‌گذاری گروه اوما‌ی (Umai Group) در قرقیزستان اختصاص داد. این برنامه شامل ساخت یک مرکز توزیع لجستیکی کلاس A با زیربنای ۲۹ هزار مترمربع در نزدیکی بیشکک است.
بخش مالی همچنان بزرگ‌ترین دریافت‌کننده تأمین مالی نهادهای مالی بین‌المللی در سه‌ماهه سوم
بود و با جذب ۴۲۷.۶ میلیون دلار، ۴۰ درصد از کل تأمین مالی را به خود اختصاص داد.
زیرساخت‌های آبی؛ حوزه جدید سرمایه‌گذاری نهادهای مالی بین‌المللی
زیرساخت‌های آبی نیز به یکی دیگر از حوزه‌های رو به رشد سرمایه‌گذاری نهادهای مالی بین‌المللی تبدیل شدند. حجم تأمین مالی در این بخش طی سه‌ماهه سوم به ۸۵ میلیون دلار رسید.
یکی از پروژه‌های مهم این حوزه، ساخت نخستین تأسیسات بزرگ‌مقیاس آب‌شیرین‌کن جمهوری آذربایجان با ظرفیت تقریبی ۳۰۰ هزار مترمکعب در روز بود.
بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا (AIIB) وامی به ارزش ۴۵ میلیون دلار برای این پروژه تصویب کرد و صندوق اوپک نیز متعهد به تأمین ۴۰ میلیون دلار شد.
این پروژه همچنین نخستین مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) در بخش آب جمهوری آذربایجان خواهد بود.
در همین حال، هم‌زمان با کاهش سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، تأمین مالی بخش تولید برق متعارف افزایش یافت
در مجموع، بانک توسعه اوراسیا انتظار دارد حجم تأمین مالی نهادهای مالی بین‌المللی در سه‌ماهه چهارم بهبود یابد. طی سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، میانگین حجم عملیات تأمین مالی جدید در سه‌ماهه پایانی
سال حدود ۲ میلیارد دلار بوده است.
انتظار می‌رود بانک توسعه اوراسیا (EDB)، بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD)، بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا (AIIB) و بانک توسعه آسیایی (ADB) از منابع اصلی تأمین مالی اضافی در این دوره باشند.
