آموزش عالی قزاقستان با ارتقای جایگاه شهرهای این کشور در رتبهبندی جهانی QS Best Student Cities 2027 و افزایش شمار دانشجویان بینالمللی، بیش از گذشته جایگاه خود را بهعنوان مهمترین مقصد آموزش عالی در آسیای مرکزی تثبیت کرده است.
بر اساس اعلام وزارت علوم و آموزش عالی قزاقستان، شهر آلماتی در تازهترین رتبهبندی بهترین شهرهای دانشجویی جهان، بالاترین جایگاه تاریخ خود را کسب کرد. همچنین آستانه با هشت پله صعود به رتبه ۱۱۹ رسید.
مؤسسه بینالمللی QS Quacquarelli Symonds این رتبهبندی را منتشر میکند. این مؤسسه ۱۵۰ شهر جهان را بر اساس شش شاخص ارزیابی میکند. کیفیت دانشگاهها، تنوع دانشجویی، ارتباط با بازار کار، مقرونبهصرفه بودن، کیفیت زندگی و رضایت دانشجویان از مهمترین شاخصهای این ارزیابی هستند.
آموزش عالی قزاقستان در رتبهبندی جهانی QS
مؤسسه بینالمللی QS Quacquarelli Symonds این رتبهبندی را هر سال منتشر میکند. در این ارزیابی، ۱۵۰ شهر جهان که از نظر جمعیت و تعداد دانشگاههای حاضر در رتبهبندی جهانی دانشگاههای QS 2027 شرایط لازم را دارند، بررسی میشوند.
شاخصهای این رتبهبندی شامل کیفیت دانشگاهها، تنوع دانشجویی، ارتباط با بازار کار، مقرونبهصرفه بودن، کیفیت زندگی و میزان رضایت دانشجویان است.
دانشگاههای قزاقستان و هزینه مناسب تحصیل
یکی از مهمترین مزیتهای آموزش عالی قزاقستان، تمرکز دانشگاههای معتبر در شهر آلماتی است.
اکنون ۹ دانشگاه آلماتی در رتبهبندی جهانی دانشگاههای QS 2027 حضور دارند. به همین دلیل، این شهر در شاخص «کیفیت اکوسیستم دانشگاهی» رتبه پنجاهم جهان را کسب کرده است.
قزاقستان همچنان یکی از مقرونبهصرفهترین مقاصد تحصیلی جهان به شمار میرود. در شاخص هزینههای تحصیل و زندگی، آستانه رتبه نهم و آلماتی رتبه بیستوچهارم جهان را به دست آوردهاند. هر دو شهر در میان ارزانترین مقاصد تحصیلی برای دانشجویان بینالمللی قرار دارند.
این گزارش همچنین از بهبود شاخص تنوع دانشجویی در هر دو شهر خبر میدهد. این موضوع نشان میدهد شمار دانشجویان خارجی افزایش یافته و نظام آموزش عالی قزاقستان برای متقاضیان بینالمللی جذابتر شده است.
افزایش دانشجویان بینالمللی در آموزش عالی قزاقستان
همزمان با بهبود جایگاه شهرهای دانشجویی، تعداد دانشجویان بینالمللی نیز روندی صعودی داشته است.
در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶، تعداد ۳۵ هزار و ۷۵ دانشجو از ۸۸ کشور در دانشگاههای قزاقستان مشغول به تحصیل بودند. این آمار نسبت به سال تحصیلی قبل، ۱۱ درصد افزایش نشان میدهد.
بینالمللیسازی آموزش عالی یکی از محورهای اصلی سند توسعه آموزش عالی و علم قزاقستان برای سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۹ است. دولت این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۲۹ تعداد دانشجویان خارجی را به ۱۰۰ هزار نفر برساند.
به گفته وزارت علوم و آموزش عالی، شهریه و هزینههای زندگی مناسب، موقعیت جغرافیایی قزاقستان، افزایش رشتههای انگلیسیزبان و رشد تقاضا برای رشتههای پزشکی، مهندسی و فناوری اطلاعات، از مهمترین عوامل افزایش استقبال دانشجویان خارجی هستند.
گسترش شعب دانشگاههای خارجی در قزاقستان
قزاقستان در سالهای اخیر همکاری خود را با دانشگاههای معتبر جهان گسترش داده است.
اکنون بیش از ۳۰ شعبه دانشگاه خارجی در این کشور فعالیت میکنند. دانشگاه کاردیف، دانشگاه کاونتری و دانشگاههایی از آمریکا، کره جنوبی، ایتالیا، روسیه، چین و فرانسه در میان این مراکز قرار دارند.
سایاسات نوربک، وزیر علوم و آموزش عالی قزاقستان، پیشتر در گفتوگو با The Astana Times اعلام کرده بود که توسعه شعب دانشگاههای معتبر خارجی یکی از ارکان اصلی برنامه این کشور برای تبدیل شدن به قطب جهانی آموزش است.
او گفت:
«فعالیت شعب دانشگاههای خارجی این امکان را فراهم میکند که دانشجویان بدون ترک قزاقستان از آموزش بینالمللی بهرهمند شوند. این موضوع علاوه بر کاهش هزینههای خانوادهها، دسترسی طیف گستردهتری از جوانان به برنامههای آموزشی با استانداردهای جهانی را فراهم میکند.»
به گفته وزارت علوم و آموزش عالی، این همکاریها کیفیت آموزش عالی را ارتقا میدهد، همکاریهای علمی را گسترش میدهد و جایگاه بینالمللی دانشگاههای قزاقستان را تقویت میکند.
نوربک همچنین اعلام کرد که قزاقستان، آژانس تضمین کیفیت آموزش عالی بریتانیا (QAA) را بهعنوان یکی از نهادهای رسمی اعتباربخشی به رسمیت شناخته است. این اقدام امکان ارزیابی دانشگاههای داخلی و شعب دانشگاههای خارجی را بر اساس استانداردهای بینالمللی فراهم میکند و اعتبار مدارک صادرشده در قزاقستان را افزایش میدهد.
توسعه دانشگاهها و تربیت نیروی متخصص، از عوامل مهم رشد فناوری و برگزاری رویدادهایی مانند اجلاس فینتک آسیای مرکزی در قزاقستان است.
هدف قزاقستان برای جذب ۱۰۰ هزار دانشجوی خارجی
دولت قزاقستان برای تحقق هدف جذب ۱۰۰ هزار دانشجوی بینالمللی تا سال ۲۰۲۹، چند برنامه را دنبال میکند. گسترش دورههای آموزشی به زبان انگلیسی، نوسازی زیرساختهای دانشگاهی، افزایش ظرفیت خوابگاههای دانشجویی و ایجاد محیطی امن برای دانشجویان خارجی، از مهمترین این برنامهها هستند.
مقامات قزاقستان معتقدند این اقدامات بخشی از برنامه جامع کشور برای تقویت جایگاه در بازار جهانی آموزش عالی است. آنها همچنین این برنامهها را گامی مهم برای تبدیل قزاقستان به یکی از مراکز علمی و دانشگاهی پیشرو در آسیای مرکزی میدانند.
قزاقستان همزمان با توسعه آموزش عالی، برنامههای گستردهای نیز برای سرمایهگذاری در قزاقستان و جذب سرمایهگذاران خارجی دنبال میکند.
